RUObserwuj nas w mediach społecznościowych
Pobyt obywatela Unii Europejskiej
Obywatele państw Unii Europejskiej korzystają w Polsce z prawa swobodnego przemieszczania się i pobytu. Ich sytuacja prawna różni się zasadniczo od sytuacji obywateli państw trzecich, którzy potrzebują wizy lub zezwolenia na pobyt.
Te same szczególne zasady dotyczą zasadniczo obywateli państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego — Norwegii, Islandii i Liechtensteinu — oraz obywateli Szwajcarii, na podstawie odpowiednich regulacji.
Pobyt do 3 miesięcy a pobyt dłuższy
Pobyt obywatela UE przez okres do trzech miesięcy jest co do zasady możliwy bez konieczności rejestrowania pobytu w Polsce. Przy pobycie przekraczającym trzy miesiące sytuacja wygląda inaczej. Obywatel UE musi spełniać jeden z warunków przewidzianych w ustawie, a jego pobyt podlega obowiązkowi rejestracji.
Prawo pobytu powyżej trzech miesięcy może być związane między innymi z wykonywaniem pracy lub działalności gospodarczej, studiami albo inną aktywnością, przy spełnieniu ustawowych warunków. Obywatel UE może również korzystać z prawa pobytu jako osoba posiadająca wystarczające środki utrzymania i ubezpieczenie zdrowotne, jeżeli spełnia wymagania przewidziane dla tej kategorii pobytu.
Odrębny system, inny dokument
Ważne jest zatem to, że obywatel UE nie składa w Polsce wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy tak jak obywatel państwa trzeciego. Stosuje się odrębny system wynikający przede wszystkim z ustawy z 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium RP, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich UE i członków ich rodzin.
Przy pobycie przekraczającym trzy miesiące obywatel UE powinien zarejestrować swój pobyt. Wydawane jest wówczas zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE. Dokument ten nie jest kartą pobytu w rozumieniu systemu dotyczącego obywateli państw trzecich.
Prawo stałego pobytu po 5 latach
Po pięciu latach nieprzerwanego pobytu, podczas którego obywatel UE spełniał wymagania dotyczące prawa pobytu, nabywa on co do zasady prawo stałego pobytu. Ustawa przewiduje również szczególny, trzyletni okres dla niektórych osób będących małżonkami obywatela polskiego.
„Nieprzerwany pobyt" nie oznacza przy tym konieczności przebywania w Polsce przez pięć lat bez ani jednego wyjazdu. Przepisy przewidują zasady dotyczące dopuszczalnych przerw, w szczególności przerw nieprzekraczających łącznie sześciu miesięcy w roku, a także szczególne wyjątki związane między innymi z ważnymi sytuacjami osobistymi.
Uzyskanie prawa stałego pobytu nie oznacza uzyskania obywatelstwa polskiego. Nie oznacza również, że obywatel UE staje się cudzoziemcem posiadającym polską kartę pobytu. Jest to nadal obywatel innego państwa UE korzystający ze swojego prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu.
Dla rodziny ma to dodatkowe znaczenie. Jeżeli obywatel UE korzysta w Polsce z prawa pobytu, członkowie jego rodziny będący obywatelami państw trzecich mogą korzystać z odrębnego systemu prawa pobytu członków rodziny obywatela UE. W ten sposób status jednego członka rodziny może mieć bezpośrednie znaczenie dla sytuacji pobytowej pozostałych osób.
W praktyce warto więc od początku prawidłowo określić, czy mamy do czynienia ze zwykłym pobytem cudzoziemca, pobytem obywatela UE czy pobytem członka rodziny obywatela UE. Od tego zależy nie tylko rodzaj dokumentu, ale również właściwa procedura i zakres praw cudzoziemca.
Jesteś obywatelem UE planującym dłuższy pobyt w Polsce lub masz pytania o rejestrację pobytu?
Skontaktuj się z nami – pomożemy ustalić właściwą procedurę.