RUObserwuj nas w mediach społecznościowych
Zgoda na pobyt ze względów humanitarnych
Zgoda na pobyt ze względów humanitarnych jest szczególną formą legalnego pobytu przeznaczoną dla sytuacji, w których zobowiązanie cudzoziemca do powrotu prowadziłoby do poważnego naruszenia jego podstawowych praw.
Nie jest to „zamiennik" zwykłej karty pobytu dla osoby, która nie spełnia warunków pobytu czasowego. Przesłanki udzielenia zgody wynikają bezpośrednio z ustawy o cudzoziemcach i są związane przede wszystkim z zakazem wydalenia cudzoziemca do państwa, w którym mogłoby dojść do określonych naruszeń praw człowieka, albo z ochroną jego życia rodzinnego i prywatnego.
Kiedy powrót byłby niedopuszczalny
Przepisy przewidują między innymi sytuacje, w których powrót do określonego państwa oznaczałby zagrożenie dla życia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego, ryzyko tortur albo nieludzkiego lub poniżającego traktowania, przymusowej pracy, pozbawienia prawa do rzetelnego procesu sądowego albo ukarania bez podstawy prawnej. Znaczenie może mieć również naruszenie prawa do życia rodzinnego lub prywatnego chronionego przez Europejską Konwencję Praw Człowieka.
Jest to więc instytucja odmienna od ochrony międzynarodowej. W sprawie o status uchodźcy organ bada przede wszystkim, czy cudzoziemiec spełnia określone przesłanki ochrony przed prześladowaniem lub poważną krzywdą. Przy zgodzie humanitarnej punkt wyjścia jest inny: chodzi o ocenę, czy wykonanie obowiązku powrotu byłoby dopuszczalne w świetle konkretnych praw i zobowiązań międzynarodowych.
Związek z postępowaniem powrotowym
Zgoda humanitarna jest związana z postępowaniem dotyczącym zobowiązania cudzoziemca do powrotu. W toku takiego postępowania właściwy organ Straży Granicznej powinien ustalić, czy zachodzą przesłanki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych albo zgody na pobyt tolerowany.
Ma to duże znaczenie praktyczne. Cudzoziemiec, wobec którego prowadzone jest postępowanie powrotowe, nie powinien traktować sprawy wyłącznie jako problemu dotyczącego samego wyjazdu z Polski. W określonych sytuacjach trzeba przeanalizować również to, czy istnieją przeszkody prawne lub faktyczne, które powinny zostać uwzględnione przez organ przed wydaniem albo wykonaniem decyzji.
Zgoda humanitarna a pobyt tolerowany
Zgoda humanitarna nie jest tym samym co pobyt tolerowany. Są to dwie odrębne instytucje, choć obie pojawiają się w kontekście postępowań powrotowych. Zasadniczo zgoda humanitarna zapewnia szerszą ochronę, natomiast pobyt tolerowany ma charakter uzupełniający i znajduje zastosowanie w sytuacjach, w których nie ma podstaw do udzielenia zgody humanitarnej, ale powrót cudzoziemca również nie może zostać przeprowadzony w sposób zgodny z obowiązującymi Polskę zobowiązaniami.
W praktyce tego rodzaju sprawy wymagają dokładnego przedstawienia sytuacji osobistej cudzoziemca. Znaczenie mogą mieć więzi rodzinne w Polsce, długość pobytu, sytuacja dzieci, stan relacji rodzinnych, okoliczności dotyczące państwa, do którego miałby nastąpić powrót, oraz inne fakty istotne z punktu widzenia chronionych praw.
Nie należy jednak zakładać, że sam wieloletni pobyt w Polsce automatycznie prowadzi do uzyskania zgody humanitarnej. Konieczne jest wykazanie konkretnej podstawy przewidzianej w przepisach i jej odniesienie do indywidualnej sytuacji cudzoziemca.
Prowadzone jest wobec Ciebie postępowanie powrotowe i obawiasz się o bezpieczeństwo po powrocie?
Skontaktuj się z nami – pomożemy ocenić przesłanki ochrony humanitarnej.