Wsparcie w sprawach prawnych cudzoziemców

I. Nadanie obywatelstwa polskiego przez Prezydenta RP

W naszej praktyce większość osób zainteresowanych nabyciem obywatelstwa polskiego rozważa złożenie wniosku o jego nadanie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Jest to szczególna droga, oparta na konstytucyjnej kompetencji głowy państwa, a nie na wykazaniu zamkniętego katalogu materialnych przesłanek właściwego dla uznania za obywatela polskiego.

Podstawę stanowią art. 137 oraz art. 144 ust. 3 pkt 19 Konstytucji RP, a zasady postępowania określają art. 18–29 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim. Zgodnie z art. 18 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej może nadać cudzoziemcowi obywatelstwo polskie. W przypadku osoby pełnoletniej następuje to na jej wniosek, a w przypadku małoletniego — na wniosek jego przedstawicieli ustawowych (art. 19).

Charakter rozstrzygnięcia i wymagania wobec wnioskodawcy

Nadanie obywatelstwa należy do prerogatyw Prezydenta RP. Nawet starannie przygotowany wniosek i silne związki z Polską nie tworzą po stronie cudzoziemca roszczenia o pozytywne rozstrzygnięcie. Prezydent samodzielnie ocenia całokształt przedstawionych okoliczności.

Ustawa nie określa dla tego trybu ogólnego minimalnego okresu pobytu w Polsce, obowiązku posiadania zezwolenia na pobyt stały, minimalnej wysokości dochodu ani wymogu przedstawienia certyfikatu językowego na poziomie B1. Okoliczności te mogą mieć znaczenie dla oceny sprawy, ale nie należy przenosić przesłanek uznania za obywatela polskiego do postępowania o nadanie.

Trzeba odróżnić obowiązek podania określonych informacji i przedstawienia dokumentów od obowiązku spełnienia z góry określonego warunku materialnego. Wniosek musi być kompletny i rzetelny, również wtedy, gdy dana informacja nie stanowi samodzielnej przesłanki pozytywnego rozstrzygnięcia.

Co należy podać we wniosku?

Zakres wymaganych informacji wynika przede wszystkim z art. 20 ustawy. Wzór wniosku określa rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 sierpnia 2012 r. w sprawie określenia wzoru formularza wniosku o nadanie obywatelstwa polskiego, wymogów dotyczących fotografii dołączanej do wniosku oraz wzorów aktu nadania obywatelstwa polskiego i zawiadomienia o odmowie nadania obywatelstwa polskiego (Dz.U. z 2012 r. poz. 927).

Źródła utrzymania: co trzeba wykazać?

Art. 20 ust. 1 pkt 5 nakazuje podanie informacji o źródłach utrzymania cudzoziemca, jego osiągnięciach zawodowych oraz działalności politycznej i społecznej. W części V formularza należy więc rzetelnie wskazać, z czego wnioskodawca się utrzymuje: może to być zatrudnienie, działalność gospodarcza, emerytura, renta, oszczędności, utrzymanie przez członka rodziny albo inne rzeczywiste źródło.

Informacje powinny znajdować potwierdzenie w dokumentach odpowiednich do sytuacji: umowie, zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, dokumentach podatkowych, dokumentach dotyczących działalności lub świadczeń, a w przypadku utrzymania przez rodzinę — dokumentach wyjaśniających tę zależność i źródło środków.

Nie oznacza to jednak, że każdy wnioskodawca musi spełniać odrębny ustawowy warunek „stabilnego i regularnego źródła dochodu”. Tak sformułowany warunek występuje w określonych podstawach uznania za obywatela polskiego. W postępowaniu o nadanie należy przedstawić rzeczywistą sytuację; wojewoda lub konsul uwzględnia ją przy sporządzaniu opinii, a ostateczna ocena należy do Prezydenta RP.

Rodzice i dalsi przodkowie: pochodzenie czy obywatelstwo?

Art. 20 ust. 1 pkt 4 i część IV formularza dotyczą posiadania obywatelstwa polskiego przez rodziców lub dalszych wstępnych. Chodzi zatem o obywatelstwo jako status prawny, a nie wyłącznie o polską narodowość, pochodzenie etniczne, wyznanie, polsko brzmiące nazwisko czy urodzenie na terytorium należącym niegdyś do Polski.

Polskie pochodzenie i tradycje rodzinne mogą zostać opisane w uzasadnieniu jako element więzi z Polską. Nie powinny jednak być przedstawiane jako dowód obywatelstwa przodka, jeżeli dokumenty nie potwierdzają takiej okoliczności. Warto wskazać, czego konkretnie dowodzi każdy dokument, i odróżnić ustalenia pewne od okoliczności wymagających dalszego wyjaśnienia.

Jeżeli pojawia się wątpliwość, czy cudzoziemiec już posiada obywatelstwo polskie, zastosowanie ma art. 22 ustawy, przewidujący skierowanie sprawy do postępowania o potwierdzenie posiadania obywatelstwa. W takiej sytuacji nie chodzi o uzyskanie nowego statusu, lecz o ustalenie statusu już istniejącego.

Znajomość języka polskiego i pozostałe dokumenty

W części VI formularza podaje się informacje o znajomości języka polskiego. W tym trybie nie jest tożsama z ustawowym obowiązkiem przedłożenia certyfikatu B1. Należy opisać rzeczywisty poziom znajomości języka zgodnie z formularzem. Dokumenty dotyczące nauki, egzaminów, pracy lub działalności prowadzonej w języku polskim mogą dodatkowo potwierdzać tę okoliczność.

Zgodnie z art. 20 ust. 4 do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające dane i informacje wymagane ustawą oraz fotografie osób objętych wnioskiem. Zakres załączników zależy od sytuacji osobistej i rodzinnej. Obejmuje w szczególności dokumenty tożsamości i stanu cywilnego, dokumenty dotyczące źródeł utrzymania i innych przedstawionych okoliczności, a w odpowiednich sprawach również dokumenty dotyczące małoletnich i wymagane oświadczenia.

Dokumenty obcojęzyczne składa się wraz z tłumaczeniem na język polski sporządzonym lub poświadczonym przez tłumacza przysięgłego albo przez konsula, chyba że umowa międzynarodowa przewiduje inaczej (art. 12). W razie braków określonych w art. 21 ust. 2 organ wzywa do ich usunięcia w terminie 30 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Gdzie składa się wniosek i jak jest przekazywany?

Wniosek jest adresowany do Prezydenta RP, lecz zgodnie z art. 21 ust. 1 składa się go za pośrednictwem wojewody albo konsula, osobiście lub korespondencyjnie z podpisem urzędowo poświadczonym. Wybór właściwego pośredniczącego organu zależy od miejsca zamieszkania i sytuacji pobytowej wnioskodawcy.

Wojewoda lub konsul przekazuje wniosek wraz z dokumentami i własną opinią ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Minister, po przeprowadzeniu czynności przewidzianych ustawą, przekazuje go Prezydentowi RP wraz z dokumentami i swoją opinią. Zasadnicza droga obejmuje więc pośrednictwo organu przyjmującego oraz ministra; nie jest zwykłym bezpośrednim przesłaniem wniosku przez wojewodę do Kancelarii Prezydenta.

Art. 24 przewiduje szczególną sytuację: jeżeli Prezydent RP zdecyduje o przekazaniu mu wniosku bezpośrednio, wojewoda, konsul lub minister przekazuje go bez względu na etap postępowania. Jest to uprawnienie Prezydenta, a nie odrębny tryb składania wniosku wybierany jednostronnie przez cudzoziemca.

Szczególny tryb postępowania i brak odwołania

Postępowanie o nadanie obywatelstwa nie jest zwykłym postępowaniem administracyjnym. Art. 10 ust. 1 ustawy wyłącza stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z wyjątkiem wskazanym w art. 28 ust. 5 dotyczącym doręczeń. W sprawach należących do właściwości konsula stosuje się odpowiednie przepisy wskazane w art. 10 ust. 2.

Nie należy zatem zakładać, że udział wojewody i ministra oznacza stosowanie wszystkich gwarancji, terminów i środków zaskarżenia znanych z postępowań pobytowych. Ustawa łączy czynności organów pośredniczących ze szczególnym rozstrzygnięciem Prezydenta. Prezydent nie jest związany terminami załatwiania spraw określonymi w KPA, nie ma obowiązku uzasadnienia odmowy, a od jego rozstrzygnięcia nie przysługuje zwykłe odwołanie ani skarga do sądu administracyjnego na zasadach właściwych dla decyzji wojewody.

Uzasadnienie: dlaczego ma tak duże znaczenie?

Uzasadnienie stanowi obligatoryjny element wniosku (art. 20 ust. 1 pkt 9). W formularzu przewidziano dla niego osobne miejsce na stronach 2–3. To właśnie tutaj poszczególne informacje o pobycie, rodzinie, pracy, języku i aktywności społecznej powinny zostać połączone w spójny obraz rzeczywistych związków wnioskodawcy z Polską.

Właściwy kierunek argumentacji można ująć następująco: nie ograniczaj się do tego, co Polska ma zrobić dla Ciebie — pokaż również, co Ty robisz i zamierzasz robić dla Polski. Jest to zasada konstruowania przekonującego uzasadnienia, a nie dodatkowy warunek ustawowy ani gwarancja nadania obywatelstwa. Nie oznacza także konieczności wykazania nadzwyczajnych zasług.

Znaczenie może mieć uczciwie wykonywana praca, prowadzenie działalności gospodarczej, wychowywanie dzieci, opieka nad rodziną, działalność naukowa, kulturalna lub społeczna, wolontariat i udział w życiu lokalnym. Najważniejsze, aby powoływane okoliczności były prawdziwe, konkretne i — tam, gdzie jest to możliwe — udokumentowane. Ogólnikowe deklaracje nie zastępują opisu rzeczywistego życia.

Uzasadnienie warto odnieść również do samej istoty obywatelstwa: trwałej więzi prawnej obywatela z państwem, obejmującej zarówno prawa, jak i obowiązki. Można wyjaśnić, dlaczego Polska stała się centrum życia wnioskodawcy, jak przejawia się jego przynależność do polskiej wspólnoty i dlaczego zamierza uczestniczyć w jej życiu w sposób trwały. Takie ujęcie wykracza poza wygodę posiadania paszportu lub brak konieczności odnawiania dokumentów pobytowych i pozwala przedstawić osobiste znaczenie ubiegania się o obywatelstwo.

II. Uznanie za obywatela polskiego przez wojewodę

Uznanie za obywatela polskiego jest administracyjnym trybem nabycia obywatelstwa, uregulowanym w art. 30–37 ustawy o obywatelstwie polskim. Rozstrzygnięcie wydaje wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania cudzoziemca, po przeprowadzeniu postępowania i ustaleniu, czy zostały spełnione przesłanki ustawowe.

Mimo nazwy „uznanie” nie chodzi tu o swobodne uznanie administracyjne. Decyzja ma charakter związany: jeżeli cudzoziemiec spełnia wymagania ustawy i nie zachodzą ustawowe podstawy odmowy, organ powinien uznać go za obywatela polskiego. Ocena dowodów i ustalenie faktów nie oznaczają dowolności w rozstrzyganiu sprawy.

Kto może zostać uznany za obywatela polskiego?

Art. 30 ust. 1 przewiduje kilka odrębnych podstaw uznania. Należy ustalić, która z nich odpowiada sytuacji wnioskodawcy, ponieważ różnią się wymaganym okresem pobytu, jego podstawą oraz dodatkowymi warunkami.

Do powyższych podstaw dochodzi wymóg potwierdzenia znajomości języka polskiego, z wyjątkiem małoletnich objętych art. 30 ust. 1 pkt 4 i 5, oraz ocena przesłanek odmowy z art. 31. Sam fakt zawarcia małżeństwa z obywatelem polskim, posiadania Karty Polaka albo wieloletniego zamieszkiwania w Polsce nie powoduje automatycznego nabycia obywatelstwa.

Okres pobytu i jego podstawa prawna

Przy obliczaniu wymaganego okresu należy odróżnić datę przyjazdu do Polski, datę uzyskania określonego uprawnienia pobytowego i datę wydania plastikowej karty pobytu. Karta jest dokumentem potwierdzającym status, natomiast ocena spełnienia przesłanek wymaga sprawdzenia decyzji lub innej podstawy prawnej pobytu.

W przypadku art. 30 ust. 1 pkt 1 i 2 wymagany okres powinien przypadać na pobyt na podstawie jednego ze wskazanych w tych przepisach uprawnień. Natomiast pkt 6 wymaga 10 lat legalnego i nieprzerwanego pobytu oraz posiadania obecnie odpowiedniego trwałego tytułu pobytowego. Nie oznacza to konieczności posiadania pobytu stałego przez całe 10 lat.

Podstawa dotycząca uchodźców jest szczególna: pkt 3 odnosi się do zezwolenia na pobyt stały uzyskanego w związku ze statusem uchodźcy nadanym w Polsce. Nie należy utożsamiać statusu uchodźcy z ochroną uzupełniającą ani automatycznie stosować tej podstawy do każdej osoby korzystającej z ochrony międzynarodowej.

Polskie pochodzenie i Karta Polaka

Art. 30 ust. 1 pkt 7 przewiduje krótszy, roczny okres pobytu. Kluczowe jest jednak to, że zezwolenie na pobyt stały musi zostać uzyskane w związku z polskim pochodzeniem albo posiadaną Kartą Polaka. Samo posiadanie polskich przodków lub Karty Polaka przy pobycie stałym udzielonym na innej podstawie nie przesądza o możliwości zastosowania tego przepisu.

Należy zatem odczytać podstawę prawną i uzasadnienie decyzji o udzieleniu pobytu stałego. W tym wariancie ustawa nie ustanawia odrębnego materialnego warunku stabilnego i regularnego dochodu ani tytułu prawnego do lokalu, właściwego dla pkt 1 i 6. Pozostają jednak wymagania dotyczące języka, nieprzerwanego pobytu i braku ustawowych podstaw odmowy.

Polskie pochodzenie nie jest tym samym co posiadanie obywatelstwa polskiego przez przodka. Jeżeli dokumenty rodzinne wskazują, że obywatelstwo mogło zostać przekazane kolejnym pokoleniom, trzeba rozważyć postępowanie o potwierdzenie już posiadanego obywatelstwa, zamiast zakładać konieczność jego nabycia.

Co oznacza nieprzerwany pobyt?

Art. 30 ust. 3 odsyła do art. 195 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach. Co do zasady pobyt uznaje się za nieprzerwany, jeżeli żadna przerwa nie była dłuższa niż 6 miesięcy, a wszystkie przerwy łącznie nie przekroczyły 10 miesięcy w okresie, który podlega ocenie w danej sprawie.

Przepisy przewidują wyjątki dotyczące przerw spowodowanych:

• wykonywaniem obowiązków zawodowych lub świadczeniem pracy poza Polską na podstawie umowy z pracodawcą mającym siedzibę w Polsce;
• towarzyszeniem takiemu cudzoziemcowi przez jego małżonka lub małoletnie dziecko;
• szczególną sytuacją osobistą wymagającą obecności poza Polską, jeżeli przerwa trwała nie dłużej niż 6 miesięcy;
• wyjazdem w celu odbycia praktyk lub uczestnictwa w zajęciach przewidzianych w toku studiów w polskiej uczelni.

Historia wyjazdów powinna zostać odtworzona z datami. Jeżeli wnioskodawca powołuje się na wyjątek, trzeba przedstawić dokumenty potwierdzające przyczynę i czas nieobecności. Sama deklaracja, że Polska pozostawała centrum życia, nie zastępuje oceny ustawowych zasad ciągłości pobytu.

Dochód i tytuł prawny do mieszkania

Stabilne i regularne źródło dochodu w Polsce oraz tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego stanowią materialne przesłanki uznania na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 i 6. Nie należy automatycznie rozszerzać tych wymagań na pozostałe podstawy.

Źródło dochodu może wynikać z różnych stosunków prawnych; należy wykazać jego rzeczywisty, stabilny i regularny charakter odpowiednimi dokumentami. Ocena wymaga uwzględnienia konkretnej sytuacji, a nie wyłącznie nazwy umowy. Tytułem prawnym do lokalu może być m.in. własność, najem lub użyczenie. Sam meldunek nie stanowi tytułu prawnego do mieszkania.

Jednocześnie art. 33 wymaga zamieszczenia we wniosku informacji o źródłach utrzymania i zajmowanym lokalu. Obowiązek wypełnienia formularza należy odróżnić od spełnienia materialnej przesłanki określonej tylko dla wybranych podstaw uznania.

Znajomość języka polskiego

Art. 30 ust. 2 wymaga potwierdzenia znajomości języka polskiego urzędowym poświadczeniem na poziomie co najmniej B1, świadectwem ukończenia szkoły w Polsce albo świadectwem ukończenia szkoły za granicą z wykładowym językiem polskim — z uwzględnieniem ustawowych ograniczeń. Wymóg nie dotyczy małoletnich wskazanych w art. 30 ust. 1 pkt 4 i 5.

Dobra znajomość polskiego w rozmowie, zaświadczenie o uczestnictwie w kursie lub oświadczenie pracodawcy nie zastępują dokumentu przewidzianego ustawą. Przed złożeniem wniosku trzeba sprawdzić, czy posiadany dokument mieści się w ustawowym katalogu.

Świadectwo ukończenia szkoły policealnej nie stanowi obecnie dokumentu potwierdzającego znajomość języka na potrzeby uznania (art. 30 ust. 2a). Przepisy przejściowe przewidywały szczególne zasady dla szkół policealnych ukończonych do 30 czerwca 2025 r. w postępowaniach wszczętych od 1 lipca 2025 r. do 30 czerwca 2026 r. Przy nowym wniosku składanym po tym okresie nie można opierać się na tym wyjątku; w sprawach wcześniej wszczętych trzeba natomiast uwzględnić właściwe przepisy przejściowe.

Co wpisuje się do formularza?

Zakres wniosku określa art. 33 ustawy. Wzór stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 3 sierpnia 2012 r. w sprawie wzoru formularza wniosku o uznanie za obywatela polskiego oraz fotografii dołączanej do wniosku (Dz.U. z 2012 r. poz. 916).

Formularz nie zawiera osobnej, rozbudowanej rubryki obejmującej całą historię pobytu ani tabeli obywatelstwa dalszych przodków analogicznej do wniosku o nadanie. Okoliczności istotne dla wybranej podstawy uznania należy uporządkować w uzasadnieniu i powiązać z załączonymi dokumentami.

Dokumenty dołączane do wniosku

Art. 33 ust. 4 wymaga dołączenia dokumentów potwierdzających dane i informacje zawarte we wniosku, fotografii oraz dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego, gdy taki wymóg ma zastosowanie. Zależnie od podstawy uznania konieczne mogą być w szczególności:

• dokument tożsamości i dokumenty stanu cywilnego;
• decyzja o udzieleniu właściwego zezwolenia, dokument pobytowy oraz dokumenty potwierdzające historię legalnego pobytu;
• zestawienie wyjazdów i dokumenty dotyczące nieprzerwanego pobytu;
• wymagany dokument potwierdzający znajomość języka polskiego;
• dokumenty dotyczące dochodu i tytułu prawnego do mieszkania, zwłaszcza przy podstawach z art. 30 ust. 1 pkt 1 i 6;
• dokumenty potwierdzające małżeństwo, jego czas trwania i obywatelstwo małżonka, jeżeli na tej okoliczności opiera się wniosek;
• decyzja potwierdzająca, że pobyt stały został udzielony w związku z polskim pochodzeniem, Kartą Polaka lub statusem uchodźcy — przy odpowiedniej podstawie;
• dokumenty dotyczące małoletnich, władzy rodzicielskiej i wymaganych zgód.

Dokumenty sporządzone w języku obcym podlegają zasadom tłumaczenia z art. 12 ustawy. Załączniki powinny odpowiadać konkretnym twierdzeniom wniosku. Przedstawienie wielu dokumentów bez wyjaśnienia ich znaczenia nie zastępuje wykazania właściwych przesłanek.

Małoletnie dzieci

Należy odróżnić samodzielne podstawy uznania małoletniego z art. 30 ust. 1 pkt 4 i 5 od rozciągnięcia skutków nabycia obywatelstwa przez rodzica na dziecko na zasadach art. 7. W każdej sprawie trzeba ustalić obywatelstwo rodziców, zakres władzy rodzicielskiej oraz konieczność i sposób złożenia zgody przez drugiego rodzica.

Jeżeli małoletni ukończył 16 lat, do nabycia obywatelstwa w przypadkach określonych w ustawie wymagana jest również jego zgoda (art. 8). Samo wpisanie dziecka do formularza nie zastępuje wymaganych oświadczeń.

Jak uzasadnić wniosek o uznanie?

Uzasadnienie powinno przede wszystkim wykazywać spełnienie konkretnej podstawy z art. 30 ust. 1. Warto wskazać właściwy przepis, datę i podstawę uzyskania uprawnienia pobytowego, sposób obliczenia wymaganego okresu pobytu, istotne wyjazdy oraz dokumenty potwierdzające pozostałe warunki.

Przy podstawie małżeńskiej znaczenie mają czas trwania małżeństwa i obywatelstwo małżonka; przy polskim pochodzeniu lub Karcie Polaka — podstawa udzielenia pobytu stałego; przy pkt 1 i 6 — także dochód i tytuł prawny do lokalu. Każde istotne twierdzenie powinno prowadzić do odpowiedniego dowodu.

Można opisać więzi rodzinne, zawodowe i społeczne z Polską oraz zamiar trwałego uczestnictwa w życiu wspólnoty. Nie zastąpi to jednak brakującego wymaganego okresu pobytu czy dokumentu językowego. Z drugiej strony ustawa nie wymaga wykazania nadzwyczajnych zasług ani uzyskania szczególnego poparcia: decydują przesłanki ustawowe.

Przebieg postępowania i termin rozpoznania

Wniosek składa się do wojewody właściwego ze względu na miejsce zamieszkania (art. 34). W sprawach o uznanie stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem przepisów szczególnych ustawy o obywatelstwie polskim (art. 10 ust. 3). Wnioskodawca korzysta z praw strony, w tym prawa do czynnego udziału w postępowaniu i zapoznania się z aktami na zasadach określonych w KPA.

Organ bada dokumenty i spełnienie przesłanek oraz występuje o informacje do właściwego komendanta wojewódzkiego Policji i dyrektora delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznej, a w razie potrzeby również do innych organów (art. 36). Informacje te dotyczą ewentualnego zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Art. 10 ust. 3a przewiduje termin 6 miesięcy na załatwienie sprawy o uznanie. Przy jego obliczaniu uwzględnia się zasady KPA dotyczące okresów niewliczanych do terminu, dlatego nie jest to bezwarunkowa gwarancja zakończenia każdej sprawy dokładnie po sześciu miesiącach od wysłania formularza.

Odmowa i środki zaskarżenia

Zgodnie z art. 31 odmawia się uznania, jeżeli cudzoziemiec nie spełnia wymagań określonych w art. 30 albo nabycie przez niego obywatelstwa stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Od decyzji wojewody przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych, składane za pośrednictwem wojewody w terminie 14 dni od doręczenia decyzji (art. 10 ust. 4 ustawy oraz art. 129 KPA). Po wyczerpaniu administracyjnego toku instancji możliwa jest skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, co do zasady w terminie 30 dni od doręczenia rozstrzygnięcia organu drugiej instancji, za jego pośrednictwem.

W odwołaniu znaczenie ma wskazanie konkretnych błędów: nieprawidłowego obliczenia pobytu, pominięcia dokumentów, błędnej oceny przesłanek lub naruszenia zasad postępowania. Sama ponowna deklaracja chęci uzyskania obywatelstwa nie wyjaśnia, dlaczego odmowa miałaby być wadliwa.

Czy można równolegle ubiegać się o nadanie i uznanie?

Wybór trybu należy przemyśleć przed złożeniem wniosków. Art. 23 i art. 35 ustawy regulują związek postępowania o nadanie obywatelstwa z postępowaniem o uznanie. Wniosek o nadanie przez Prezydenta RP ma znaczenie dla możliwości prowadzenia postępowania o uznanie; w ustawowo określonych sytuacjach postępowanie o uznanie podlega umorzeniu.

Nie należy więc traktować równoległego uruchomienia obu procedur jako prostego sposobu zwiększenia szans. Najpierw trzeba ustalić, czy wnioskodawca spełnia przesłanki uznania oraz jakie skutki procesowe wywoła wybór postępowania przed Prezydentem RP.