RUObserwuj nas w mediach społecznościowych
Skarga do WSA na bezczynność lub przewlekłość Wojewody – kiedy ma sens?
Czekasz na decyzję pobytową miesiącami albo latami? W 2026 r. sytuacja prawna jest wyraźnie lepsza niż jeszcze niedawno. Art. 100d specustawy nie daje już organom takiego parasola ochronnego jak wcześniej, a sądy administracyjne ponownie badają bezczynność i przewlekłość w sprawach cudzoziemców.
Bezczynność czy przewlekłość? Krótko
Oba pojęcia dotyczą opóźnienia, ale opisują trochę inną sytuację:
- Bezczynność: organ nie załatwia sprawy w wymaganym terminie.
- Przewlekłość: organ coś robi, ale postępowanie prowadzi zbyt wolno, nieefektywnie albo mnoży czynności bez realnego finału.
Art. 100d – beton zaczął pękać
Przez długi czas art. 100d specustawy ukraińskiej był dla organów bardzo wygodnym argumentem: terminy nie biegły normalnie, a ochrona przed bezczynnością i przewlekłością była mocno ograniczona.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 maja 2025 r., sygn. II OSK 2926/24, uznał jednak, że ponad dwa lata od wprowadzenia nadzwyczajnej regulacji były wystarczające, aby administracja dostosowała się do zwiększonej liczby spraw. Po 30 czerwca 2024 r. dalsze stosowanie tej osłony zaczęło kolidować z konstytucyjnym prawem do sądu.
WSA w Gdańsku wskazuje już wprost, że stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie NSA. W praktyce oznacza to, że po 1 lipca 2024 r. sąd może znowu realnie badać bezczynność i przewlekłość, mimo że art. 100d formalnie nadal znajduje się w specustawie.
24 września 2026 r.: świeże wyroki WSA w Gdańsku
To nie jest już wyłącznie spór teoretyczny. WSA w Gdańsku zobowiązuje Wojewodę Pomorskiego do załatwienia spraw, stwierdza rażące naruszenie prawa i przyznaje cudzoziemcom sumy pieniężne.
- III SAB/Gd 426/26 – bezczynność, 30 dni na rozpoznanie sprawy, rażące naruszenie prawa, 2 000 zł.
- III SAB/Gd 387/26 – bezczynność, 30 dni na rozpoznanie sprawy, rażące naruszenie prawa, 2 000 zł.
- III SAB/Gd 374/26 – przewlekłość, 30 dni na rozpoznanie sprawy, rażące naruszenie prawa, 1 000 zł.
Krok 1: Ponaglenie – warunek obowiązkowy
Zanim Twoja sprawa trafi do sądu, musisz wyczerpać drogę administracyjną. Pierwszym krokiem jest złożenie ponaglenia.
- Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia (Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców) za pośrednictwem Wojewody Pomorskiego.
- Dopiero po skutecznym wniesieniu ponaglenia (nawet jeśli urząd na nie nie odpowie), otwiera się droga do sądu administracyjnego.
Krok 2: Skarga na bezczynność lub przewlekłość do WSA w Gdańsku
Jeżeli po wniesieniu ponaglenia sprawa nadal nie jest załatwiana prawidłowo, można skierować do WSA skargę na bezczynność albo przewlekłe prowadzenie postępowania.
Ważne: Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (WSA), ale ZA POŚREDNICTWEM WOJEWODY POMORSKIEGO. Oznacza to, że pismo adresowane do sądu składasz fizycznie w biurze podawczym urzędu na ul. Chmielnej lub wysyłasz pocztą na adres Wojewody. Urząd ma wtedy obowiązek przekazać Twoją skargę wraz z kompletnymi aktami sprawy do sądu w ciągu 30 dni.
Kto może Cię reprezentować przed sądem?
W sprawach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (WSA) zasady reprezentacji są ściśle określone.
- Możesz działać samodzielnie: skargę może złożyć sam cudzoziemiec. Możemy przygotować jej treść i komplet dokumentów.
- Adwokat lub radca prawny: może przejąć reprezentację procesową przed WSA i prowadzić sprawę jako profesjonalny pełnomocnik.
Co możesz zyskać? Wyrok i suma pieniężna
Jeżeli skarga jest zasadna, WSA może m.in.:
- Zobowiązać Wojewodę do załatwienia sprawy w określonym terminie.
- Stwierdzić rażące naruszenie prawa: Jeśli opóźnienie było drastyczne i nieuzasadnione.
- Przyznać sumę pieniężną: świeże wyroki WSA w Gdańsku z 24 września 2026 r. pokazują kwoty 1 000–2 000 zł w konkretnych sprawach. Nie jest to automat – zależy od okoliczności sprawy.
Dwa warianty pomocy – wybierasz zakres
Nie każda sprawa wymaga od razu pełnomocnika procesowego. Możemy przygotować dokumenty do samodzielnego złożenia albo zorganizować pełną reprezentację przez adwokata lub radcę prawnego.
- Wariant dokumentowy: analizujemy sprawę, przygotowujemy ponaglenie i skargę do WSA wraz z załącznikami. Ty podpisujesz i składasz pismo samodzielnie.
- Wariant z pełnomocnikiem: jeżeli chcesz, sprawę może prowadzić adwokat lub radca prawny uprawniony do reprezentacji przed WSA. Ten wariant jest wyceniany odrębnie.
- Prawo pomocy: jeżeli sytuacja finansowa na to nie pozwala, możemy pomóc również przygotować wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.
Twoja sprawa stoi albo ciągnie się bez końca?
Możemy przygotować ponaglenie i skargę do WSA do samodzielnego złożenia albo – jeżeli wybierzesz pełną reprezentację – skierować sprawę do adwokata lub radcy prawnego.
Skontaktuj się z nami